Bolliger & Mabillard
Sense, Simplicity and Thrills:
In 1988 begonnen 2 Zwitsers, Walter Bolliger en Claude Mabillard, achtbaangeschiedenis te schrijven. Ze verlieten hun oude werkgever Intamin en stichtten hun eigen bedrijf, Bolliger & Mabillard, ofterwijl B&M. Precies 20 jaar later geldt het bedrijf als een van de beste en beroemdste achtbaanbouwers.
Wereldwijd heeft het bedrijf meer dan 70 achtbanen gebouwd en er lijkt maar geen einde aan te komen. B&M is hot en populair bij veel achtbanenliefhebbers. B&M wordt geroemd voor haar comfort, soepelheid met name voor haar inverted coasters, een van de specialiteiten van B&M.
Daarnaast zitten B&M coasters vrij simpel in elkaar. B&M heeft voor haar achtbanen een hoop standaard elementen die elkaar soms ook in exact dezelfde volgorde opvolgen. Dit is tevens wel de grootste kritiek aan B&M, dat ze weinig afwisselende baanontwerpen hebben. Zo worden ze door achtbaanliefhebbers ook vaak C&P (copy&paste) genoemd.
De Geschiedenis:
Intamin
Walter Bolliger en Claude Mabillard werkten in de jaren 80 voor het Zwitserse achtbanenbedrijf Intamin. Bolliger en Mabillard hebben toen vooral bijgedragen aan het ontwerpen van een stand-up achtbaan.
In 1988 besloten beide heren een eigen bedrijf op te richten waarbij ze hun eigen ideen beter konden realiseren. Intamin bouwde een handvol stand-up achtbanen en wie goed kijkt, ziet dat deze achtbanen enorm veel lijken op de B&M banen qua structuur. Een goed voorbeeld is Shockwave, de enige stand-up coaster van Europa in Drayton Manor.

Shockwave @ Drayton Manor, UK
Stand-ups
B&M ging zich dan ook eerst richten op het maken van stand-ups. De eerste achtbaan van het bedrijf was Iron Wolf, die opende in 1990. De achtbaan bereikt een snelheid van zo’n 89 km/h en gaat door een verticale looping en een kurkentrekker. Een jaar later opende het kleine stand-up broertje van Iron Wolf: Vortex. Maar de staande-achtbanen zijn al lang niet meer de reden dat B&M een succesvol bedrijf werd. Vanaf 1999 heeft B&M geen enkele stand-up meer gebouwd.

Iron Wolf @ Six Flags Great America, USA
De opkomst van de Inverted Coaster:
In 1992 opende B&M haar eerste Inverted achtbaan in Six Flags Great America, Batman: The Ride.
Bij dit type achtbaan hangt de trein onder de track in plaats van dat de trein over de track rijdt. De passagiers zitten in de trein terwijl hun benen vrij zijn.
Deze achtbaan werd een gigantisch succes, zo succesvol dat B&M precies dezelfde baan (soms in spiegelbeeld) zo’n 7 keer herproduceerde voor andere Six Flags-parken in Amerika en zelfs in Europa terug te vinden is in Parque Warner (Batman La Fuga).
Vanaf dat moment was de fabrikant meteen op de coasterkaart geplakt. Ieder park wilde een B&M inverted in haar park hebben.
De jaren hierna kwamen er enkele schitterende hang-achtbanen bij, zoals Nemesis in Alton Towers (1994), Raptor in Cedar Point (1994) en Montu in Bush Gardens (1995). Alle 3 de achtbanen tellen mee tot de allerbeste ter wereld. Raptor en Montu staan zelfs in de top 10 van beste stalen achtbanen van 2007.

Montu @ Bush Gardens Africa, USA
Zitten!
In 1993 besloot B&M ook eens een “normale†achtbaan te bouwen. De eerste sitdown-achtbaan van B&M is Kumba. De baan telt zo’n 7 inversies, waaronder een meer dan 30 meter hoge looping en een zero-G-roll. Kumba zette destijds de industriële standaards voor moderne rollercoasters.
2 jaar later opende B&M haar 2e achtbaan die meteen de records verbrak. Dragon Khan in het Spaanse Port Aventura was de achtbaan met de meeste inversies en de hoogste looping.
Hoewel deze banen erg in trek waren bij het publiek, heeft B&M niet veel sit-down achtbanen meer gebouwd. Maar de sit-downs die er zijn van B&M, zijn wel spectaculair. Zoals de enige coaster van B&M met een lancering (The Incredible Hulk).

Dragon Khan @ Port Aventura, ESP
Duikvlucht!
In 1998 kwam B&M opnieuw met een primeur: De Diving Machine. Deze achtbaan beschikt over een verticale drop, waarbij vlak voor de val het karretje even geremd wordt, zodat de inzittenden recht de afgrond in kijken.
Alton Towers had na Nemesis niet alleen een Europese, maar zelfs een wereldprimeur. Oblivion, zoals deze Diving Machine heet, moet het vooral hebben van de intense drop, want de rit is vrij kort.
In 2005 opende B&M Sheikra in Busch Gardens Africa (Florida), een Diving Machine met een inversie, 2 verticale drops en een watersplash. In 2007 ging B&M zelfs nog een stapje verder. Bij Griffon (Busch Gardens Europe, Virginia) ga je maar liefst 2 keer over de kop en zit je niet met zijn 8en (zoals in de normale diving machines) maar met zijn 10en naast elkaar. Het nadeel van de Diving machines is dat de ritten kort zijn (met name Oblivion).

Griffon @ Bush Gardens Europe, USA
Vliegen als een vogel:
Sinds 2002 maakt B&M ook Flying-coasters. Dit was geen uitvinding van B&M maar van Vekoma, maar B&M heeft dit achtbaan geperfectioneerd. Opnieuw heeft Alton Towers de eer om een wereldprimeur te verzorgen: Airwordt de eerste B&M flying coaster. In een tijd dat alles hoger, sneller en heftiger moet, bewijst Air dat het tegendeel ook kan. De baan is slechts 20 meter hoog, gaat maar 75km/h hard en bezit slechts 2 inversies. De Flying-coasters geven een unieke ervaring, waarin de bezoeker op zijn buik ligt, en soms ook op zijn rug waardoor hij niet weet welke kant hij op gaat. Dit model is de laatste tijd flink in trek. B&M opende 4 flying-coasters in Six Flags-parken waaronder 3 dezelfde layouts met de naam Superman: Ultimate flight, en de tot nu toe grootste, langste en hoogste flying-coaster, Tatsu.
In 2009 is Manta geopend in Seaworld Orldando, welke de vliegervaring tot een volgend niveau heeft getild door de coasterervaring te combineren met een aquarium.

Tatsu @ Six Flags Magic Mountain, USA
Hoger, langer, sneller, hyper:
B&M staat ook bekend om haar hypercoasters, maar dan vooral in Amerika. De hypercoasters van B&M zijn misschien niet erg vernieuwend, maar wel erg goed. In de top 10 van de beste achtbanen ter wereld staan er 3 B&M-megacoasters in de lijst, te weten Nitro(3), Apollo’s Chariot (4) en nieuwkomer Goliath (8). Toch heeft nog geen enkele B&M het kunnen winnen van de Intamin banen Superman en Millenium Force. In Europa heeft B&M wel voor een hoop furore kunnen zorgen. De Silverstar was tijdens de openingsdatum de hoogste, snelste en langste achtbaan van Europa. Gek genoeg kon deze baan de achtbaanliefhebbers niet echt bekoren en bleef de achtbaan die een jaar daarvoor alle records brak, Expedition Geforce van Intamin, nog steeds de beste van Europa.

Nitro @ Six Flags Great Adventure, USA
Floorless:
B&M verzorgd ook floorlesscoasters. Een voorbeeld van een vloerloze achtbaan is Superman Acero in Madrid. Hoewel deze banen zeker niet slecht zijn, zijn ze weinig innoverend te noemen. Floorlesscoasters geven een weinig bijzondere extra-ervaring ten opzichte van sit-downs, waarvan ze een door-ontwikkeling zijn. De ervaring is alleen bijzonder tenzij je voorin aan de zijkant zit. Wat niet meteen wil zeggen dat de floorlesscoasters van B&M slecht zijn. Ze lijken erg veel op de sit-downs en beschikken ook over dezelfde elementen, soms ook in dezelfde volgorde als bij de sit-downs. Een van de beste floorlessbaan van B&M is zonder enige twijfel Medusa in Six Flags Great Adventure. Deze coaster heeft voor 2009 een complete makeover ondergaan en heeft nu de naam Bizarro.

Medusa @ Six Flags Great Adventure, USA
Heden en toekomst:
De meest recente achtbanen welke door B&M geplaatst zijn, zijn de volgende:
In 2008 is Led Zeppelin The Ride (een normale sitdown) in het nieuwe Hard-Rock Park geopend. Maar zowel het park als de coaster hebben voor 2009 een nieuwe naam gekregen. De coaster heet nu Time Machine en het park heet Freestyle Music Park. ook is in 2008 Behemoth geopend in Canada’s Wonderland (een hypercoaster, de snelste en hoogste van Canada). En Chimelong Paradise heeft een Dive Machine gekregen (Sheikra kloon).
Verder hebben er 2 B&M coasters een nieuwe locatie gekregen. Dominator (Floorless) is van Geauga Lake naar Kings Dominion gegaan en Goliath (Inverted / Batman model) van Six Flags New Orleans naar Six Flags Fiesta Texas.
In 2009 ging B&M gewoon door met het bouwen van nieuwe rollercoasters.
Zo hebben ze in Kings Island de hypercoaster Diamondback geopend en heeft Seaworld Orlando de flyer Manta geopend. Het Happy Valley park in China zou ook een Dive Machine (Sheikra kloon) krijgen voor 2009.
Voor 2010 zijn er nog geen B&M coasters gepland al zijn er wel vele geruchten over onder andere Walygator Park in Frankrijk welke de Orochi inverted coaster van Expoland (Japan) zouden hebben over genomen.

Dominator @ Kings Dominion, USA
Kenmerken van B&M:
De baanstructuur
De rails van de baan zijn bevestigd aan de unieke B&M spinebox. Waar bijv. bedrijven als Vekoma en Mack de rails bevestigen aan een ronde backbone, beschikken B&M coasters over een grote, vierkante backbone. Dit zorgt voor een soepelere rit, bovendien gaan de banen langer mee aangezien er gebruik wordt gemaakt van kwalitatief waardevol plaatstaal. Sommige B&M banen, zoals Dueling Dragons, worden gevuld met zand, waardoor het geluid gereduceerd wordt.
De layout
De meeste B&M banen beschikken over een zogenaamde pre-drop om de druk van de kettinglift weg te halen. Ook beschikken de meeste achtbanen van B&M over dezelfde elementen op de zelfde plaats. Zo is de eerste inversie van een B&M meestal een looping, de 2e is bij een floorless of sitdown meestal een diveloop en bij inverted achtbanen een zero-g roll, enzovoort. Er zit dus weinig variatie in de baantypes qua elementen en ritverloop.
De treinen
In B&M treinen zit je met zijn viertjes naast elkaar en niet zoals bij de meeste achtbanen met zijn tweetjes. Bovendien hebben de treintjes wielen aan de buitenkant voor een soepelere en onderhoudsvriendelijkere rit. In sommige B&M-achtbanen zit je zelfs met zijn achten of tienen (Dive Machine) naast elkaar.

Nemesis @ Alton Towers, UK
De rit
B&M achtbanen staan bekend om hun uitermate soepele maar wel opwindende ritten. B&M heeft samen met Intamin en in mindere mate Arrow een jarenlange oorlog gevoerd, wie de hoogste, snelste en beste achtbanen kon maken. B&M zoekt altijd een manier om de bezoeker een extra thrill te geven, inclusief het bekende B&M comfort. De meeste B&M’s gaan dan ook behoorlijk snel. Met name de moderne mega-achtbanen van B&M bereiken haast allemaal een snelheid boven de 100 km/h
B&M in Europa
B&M heeft in Europa een veel minder grote afzetmarkt dan in Amerika. Parken hebben meestal niet genoeg geld om te investeren in een relatief dure B&M-achtbaan. Gelukkig zijn er wel een aantal achtbanen van het Zwitserse bedrijf te bewonderen in Europa, 11 stuks en misschien vanaf 2010 12 stuks als Walygator Park een B&M Inverted krijgt.
Voorbeelden zijn:
Nemesis = De eerste hangachtbaan en tevens eerste B&M van Europa
Dragon Kahn = Voormalig recordhouder meeste inversies (8)
Silverstar = Hoogste en voormalig snelste achtbaan van Europa, enige B&M-hyper in Europa
Air = s’werelds eerste B&M-flying coaster
Oblivion = s’Werelds eerste Diving Machine
Voorlopig staan deze banen niet gepland voor een Nederlands pretpark. Zin om eens een B&M te doen? Vlak bij de Duits-Nederlandse grens staat er een, Black Mamba in Phantasialand. Deze achtbaan is fraai gethematiseerd en beschikt over een uniek element waarbij je net niet over de kop gaat, een Jr. Immelman
De top 10 B&M-achtbanen volgens Amusement Today:
1. Nitro @ Six Flags Great Adventure (2001), Hyper
2. Apollo’s Chariot @ Bush Gardens Europe (1999), Hyper
3. Goliath @ Six Flags Georgia (2007), Hyper
4. Montu @ Bush Gardens Africa (1996), Inverted
5. Raging Bull @ Six Flags Great America (1999), Hyper
6. Nemesis @ Alton Towers (1994), Inverted
7. SheiKra @ Bush Gardens Africa (2005), Diving Machine
8. Alpengeist @ Bush Gardens Europe (1997), Inverted
9. Raptor @ Cedar Point (1994), Inverted
10. Kumba @ Bush Gardens Africa (1993), sitdown